Rekorddan rekorda: Qızıl bazarında sərhədsiz qiymət artımı - RƏY

Əmtəə bazarlarında qızılın qiymətləri 2026-cı ilin əvvəlində tarixi zirvəyə çataraq bir troya unsiyası üçün 5 300 dolları keçdi. Bu səviyyə qlobal əmtəə bazarlarında misli görünməmiş qiymət artımının növbəti mərhələsi kimi qiymətləndirilir və son illərdə formalaşan davamlı yüksəliş tendensiyasını bir daha təsdiqləyir.

Yeni qızıl təlaşı

Bu göstərici yalnız növbəti rekordun yenilənməsi deyil, həm də qlobal maliyyə bazarlarında iqtisadi, geosiyasi və maliyyə şəraitindəki dəyişikliklərin əyani göstəricisidir. Son illərdə qızıl ardıcıl yüksələn trend nümayiş etdirib: 2025-ci ilin sonunda qiymətlər 4 449 dollar səviyyəsinə çatmışdı. Qızıl qiymətinin artımı 2026-cı ildə də davam etdi. İlin əvvəlində qiymət 5 000 dollar həddini keçdi və 28 yanvarda bir troya unsiyası üçün 5 300 dolları aşdı.

Əsas səbəblər

Bu yüksəlişin səbəbləri çoxşaxəlidir və qlobal bazarın müxtəlif aspektləri ilə bağlıdır. Ən önəmli amillərdən biri dünyadakı geosiyasi qeyri-müəyyənlikdir. Regional və beynəlxalq münaqişələr, ticarət əlaqələrindəki dəyişikliklər və iqtisadi inteqrasiya proseslərindəki təlatümlər bazar iştirakçıları tərəfindən risk kimi qiymətləndirilir. Belə şəraitdə qızıl ənənəvi olaraq etibarlı və dayanıqlı aktiv kimi çıxış edir və tələbin artmasına təkan verir.

ABŞ dollarının zəifləməsi də qızılın qiymətinə birbaşa təsir göstərir. ABŞ dolları zəiflədikdə, qızıl digər ölkələrin valyutaları ilə almaq daha ucuz olur və buna görə də daha əlçatan sayılır. Bu isə qlobal bazarlarda tələbin artmasına və qiymətlərin yüksəlişinə əlavə təkan verir. Həmçinin, mərkəzi bankların ehtiyat siyasəti də qiymətlərin yüksəlməsində mühüm rol oynayır. Çin, Hindistan və bir sıra digər ölkələrin mərkəzi bankları qızıl ehtiyatlarını artırmaqla yalnız valyuta risklərini şaxələndirmir, həm də bazardakı təklifi məhdudlaşdıraraq qiymət artımını sürətləndirirlər.

Amillər kompleksi

Qızılın qiymətinin rekord səviyyəyə çatmasında həm makroiqtisadi faktorlar, həm də fiziki tələb mühüm rol oynayır. Dünyada faiz dərəcələrinin aşağı səviyyədə qalması və maliyyə likvidliyinin yüksək olması qızılı qoruyucu aktiv kimi daha cəlbedici edir, çünki iqtisadi qeyri-müəyyənlik şəraitində investorlar daha dayanıqlı vasitələrə üstünlük verirlər. Eyni zamanda fiziki tələbin artması, xüsusilə Asiya ölkələrində, zinət əşyaları və investisiya məqsədli alışlarla müşayiət olunur, bu da qiymətlərin təbii olaraq yüksəlməsini təmin edir. Qızılın bazarda artan populyarlığı həm də maliyyə alətləri vasitəsilə ifadə olunur: məsələn, qızıl ETF-ləri (Exchange-Traded Funds – birjada qızılın qiymətinə əsaslanan investisiya fondları, fiziki metal almadan qızıla sərmayə qoymağa imkan verir) bazarda likvidliyi artırır və qiymət dalğalanmalarını yumşaldır. Beləliklə, həm makroiqtisadi şərait, həm fiziki tələb, həm də maliyyə mexanizmləri birgə olaraq qızılın rekord səviyyəyə yüksəlməsinə təkan verir.

Artımın sonu varmı?

Analitiklər 2026-cı ilin sonuna qədər qızılın 6 000 dollar səviyyəsini keçə biləcəyini, bəzi ssenarilərdə isə 7 000 dollara yaxınlaşa biləcəyini proqnozlaşdırırlar. Bu proqnozlar qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənliyin davam etməsi, dolların zəifləməsi və mərkəzi bankların ehtiyat siyasətinin davamlılığı ilə yanaşı, fiziki tələbin güclü qalması faktoru ilə bağlıdır. Belə şəraitdə qızıl investorlar üçün yalnız qoruyucu aktiv deyil, həm də portfeli diversifikasiya etmək və riskləri azaltmaq üçün cəlbedici vasitə kimi çıxış edir. Qısa müddətli dalğalanmalar mümkündür, lakin uzunmüddətli yüksəliş investorlar üçün maraqlı qalır, çünki qızıl həm portfellərin qorunmasına kömək edir, həm də bazarda strateji aktiv kimi əhəmiyyətini saxlayır.

Nəticə etibarilə

Beləliklə, qeyd etmək lazımdır ki, qızıl bazarındakı kəskin yüksəliş yalnız maliyyə aləti kimi deyil, həm də qlobal iqtisadi və geosiyasi proseslərin göstəricisi kimi əhəmiyyətlidir. Rekord qiymətlər tələbin və təklifin tarazlığını, bazarın mövcud vəziyyətini və uzunmüddətli trendi aydın şəkildə əks etdirir, bu isə bazar iştirakçıları üçün həm risklərin qiymətləndirilməsində, həm də strateji qərarların qəbulunda vacib göstəricidir. Investorlar üçün qızıl həm qoruyucu aktiv olaraq portfellərin dəyərini saxlayır, həm də davamlı sərmayə marağı üçün əlverişli şərait yaradır, xüsusilə qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənlik və valyuta riskləri fonunda.

Bundan əlavə, qızılın yüksəlişi uzunmüddətli perspektivdə bazarın sabitliyini və dayanıqlılığını göstərir, eyni zamanda investorların qlobal trendləri izləməsi və portfellərini strateji şəkildə formalaşdırması üçün şərait yaradır. Beləliklə, həm yeni rekordlar, həm də bazarın uzunmüddətli dinamikası qızılın strateji əhəmiyyətini, onun maliyyə sabitliyindəki rolunu və investorlar üçün cəlbediciliyini daha dolğun və aydın şəkildə ortaya qoyur. Nəticə etibarilə, qızıl yalnız sərmayə aləti deyil, həm də iqtisadi və geosiyasi qeyri-müəyyənliklərdə etibarlı sığınacaq, uzunmüddətli dəyər və bazarın strateji göstəricisi kimi öz əhəmiyyətini qoruyur, bu isə onun həm investorlar, həm də qlobal maliyyə bazarları üçün vacib və cəlbedici aktiv olduğunu təsdiqləyir.