İnvestAZ-dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz

InvestAZ İnvestisiya Şirkəti tərəfindən aparılan həftəlik bazar araşdırmalarına görə, ötən həftə dünya maliyyə bazarlarında əsas diqqət ABŞ Federal Ehtiyatlar Sisteminin (FED) iyun ayı iclasının protokollarına, Yaxın Şərqdə yenidən kəskinləşən geosiyasi gərginliyə, neft bazarında tədarük risklərinin artmasına və mərkəzi bankların monetar siyasətinə yönəldi. Həftənin ikinci yarısında ABŞ və İran arasında qarşıdurmanın yenidən kəskinləşməsi enerji bazarlarında qiymətlərin sürətlə yüksəlməsinə səbəb oldu. Eyni zamanda, FED protokolları faiz dərəcələrinin yüksək səviyyədə daha uzun müddət saxlanıla biləcəyi ilə bağlı gözləntiləri gücləndirsə də, geosiyasi risklərin artması investorların bazardakı mövqelərinə əhəmiyyətli təsir göstərdi.

Həftənin əsas mövzusu ABŞ və İran arasında münasibətlərin yenidən kəskinləşməsi oldu. Son günlər ABŞ-ın İran ərazisinə endirdiyi hava zərbələri və İranın bölgədə yerləşən ABŞ hərbi obyektlərinə cavab hücumları geosiyasi riskləri əhəmiyyətli dərəcədə artırdı. Bununla yanaşı, Hörmüz boğazında ticarət gəmilərinin hərəkətinin ciddi şəkildə azalması qlobal enerji bazarında tədarük təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirdi. Bu şəraitdə "Brent" markalı neft iyun ayının sonundan bəri ən yüksək səviyyəsinə yüksəldi və enerji bazarında risk primi yenidən artmağa başladı.

Həftə ərzində açıqlanan FOMC protokolları göstərdi ki, komitənin bəzi üzvləri iyun ayında faiz dərəcəsinin artırılması üçün kifayət qədər əsasların formalaşdığını hesab etsələr də, yekunda bütün üzvlər faiz dərəcəsinin 3.75% səviyyəsində saxlanılmasına yekdilliklə səs veriblər. Protokollarda inflyasiya risklərinin hələ də yüksək olaraq qaldığı, əmək bazarının isə dayanıqlılığını qoruduğu vurğulanıb. Bu isə bazar iştirakçılarının FED-in yaxın iclaslarda sərt monetar siyasətdən tam imtina etməyəcəyi ilə bağlı gözləntilərini saxladı.

Ötən həftə bazar iştirakçıları “OPEC+” ölkələrinin avqust ayı üçün gündəlik hasilatın daha 188 min barel artırılması qərarını qiymətləndirməyə davam etdilər. Normal şəraitdə bu qərar qiymətlər üzərində eniş təzyiqi yarada bilərdi. Lakin Yaxın Şərqdə geosiyasi vəziyyətin sürətlə pisləşməsi və Hörmüz boğazı ətrafında yaranan risklər bazarın diqqətini yenidən mümkün təchizat problemlərinə yönəltdi. Nəticədə, hasilatın artırılması ilə bağlı qərar neft qiymətlərinin yüksəlişini dayandırmaq üçün kifayət etmədi.

Texnologiya sektorunda xəbərlər müxtəlif istiqamətdə qiymətləndirildi. Dünyada yarımkeçirici satışları may ayında illik ifadədə rekord səviyyədə artaraq süni intellekt texnologiyalarına olan yüksək tələbin davam etdiyini göstərdi. Bununla yanaşı, "Broadcom" və "Apple" arasında 2031-ci ilə qədər texnoloji əməkdaşlığın uzadılması sektora dəstək versə də, "Samsung Electronics"in maliyyə nəticələrinin bazar gözləntilərini tam doğrultmaması yarımkeçirici şirkətlərinin səhmlərində satışların artmasına səbəb oldu. Nəticədə, texnologiya sektorunda volatillik yüksəldi və "Nasdaq" indeksi həftə ərzində təzyiq altında qaldı.

FED protokollarının açıqlanmasından sonra bazarın əsas diqqəti ABŞ-da açıqlanacaq inflyasiya göstəricilərinə və ikinci rüb üzrə korporativ maliyyə hesabatlarına yönəlib. Analitiklər hesab edirlər ki, enerji qiymətlərində son günlər müşahidə olunan yüksəliş inflyasiya təzyiqlərini yenidən gücləndirə bilər. Bu isə FED-in növbəti qərarlarına birbaşa təsir edəcək əsas amillərdən biri olacaq. Eyni zamanda, ABŞ banklarının və texnologiya şirkətlərinin maliyyə nəticələri qlobal fond bazarlarında növbəti istiqamətin formalaşmasına ciddi təsir göstərə bilər.

Cari həftə investorların diqqəti ilk növbədə ABŞ-da açıqlanacaq İstehlak Qiymətləri İndeksi (CPI) və İstehsal Qiymətləri İndeksi (PPI) göstəricilərinə yönələcək. Bu məlumatlar inflyasiya təzyiqlərinin hansı istiqamətdə dəyişdiyini göstərməklə yanaşı, ABŞ Federal Ehtiyatlar Sisteminin (FED) növbəti faiz qərarları ilə bağlı bazar gözləntilərinin formalaşmasına mühüm təsir göstərə bilər. Bununla yanaşı, ABŞ-da dərc olunacaq Pərakəndə Satış Dövriyyəsinin Həcmi, Sənaye Sektorunda İstehsal Həcmi, İşsizlik Müavinəti üçün Müraciətlərin Sayı, həmçinin Tikintisi Başlanılan Evlərin Sayı göstəriciləri bazar iştirakçıları tərəfindən diqqətlə izləniləcək.

Avrozonada açıqlanacaq İstehlak Qiymətləri İndeksinin (CPI) yekun göstəricisi, Sənaye Sektorunda İstehsal Həcmi, Böyük Britaniyada isə ÜDM və digər iqtisadi göstəricilər investorların diqqət mərkəzində olacaq. Bundan əlavə, ABŞ-da ikinci rüb üzrə maliyyə hesabatı mövsümü başlayacaq. “JPMorgan Chase”, “Goldman Sachs”, “Citigroup”, “Bank of America”, “Morgan Stanley”, “BlackRock” və bir sıra digər iri şirkətlərin açıqlayacağı maliyyə nəticələri qlobal fond bazarlarında qiymət dinamikasına ciddi təsir göstərə bilər.

Bununla yanaşı, Yaxın Şərqdə geosiyasi vəziyyət, Hörmüz boğazında gəmiçilik marşrutlarının fəaliyyəti və ABŞ–İran münasibətlərində baş verəcək yeni hadisələr enerji bazarlarında volatilliyi artıran əsas amillər olaraq qalacaq.